این وب سایت جدید منه در این وبلاگ عکسهای زیبایی از نطنز هست

اگه خواستی یه سری بزن

شهرستان نطنز با توجه به موقعيت خاص جغرافيايي داراي سه نوع آب و هوا مي باشد.

کوهستاني- معتدل – گرم و خشک که اين خصوصيت شهرستان را از ديگر شهرهاي مجاور متمايز نموده است . در منطقه کوهپايه اي شامل دهستانهاي کرکس ، طرقرود و برزرود به دليل قرار گرفتن در ذامنه هاي کوه کرکس داراي آب و هوائي کوهستاني و دلنشين و با دره هاي سرسبز و باصفا و انواع ميوه هاي سردرختي که گلابي آن شهره آفاق مي باشد و به تحفه نطنز معروف است .

شهر نطنز داراي آب و هوائي معتدل و فرح بخش مي باشد که به دليل وجود باغات متعدد و فضاي سبز به باغ شهر معروف است .

منطق بادرود و دو دهستان امامزاده و خالدآباد که در حاشيه مرکزي ايران قرار گرفته داراي آب و هوائي گرم و خشک مي باشد که انواع صيفي جات شامل خيار ، خربزه ، هندوانه ، طالبي ، گرمک و محصولات کشاورزي شامل گندم ، جو ، حبوبات و پسته مي باشد . از مهمترين محصولات درختي منطقه بادرود انار مي باشد که به ياقوت سرخ معروف است و شهرت جهاني داشته و به تعدادي از کشورهاي حوزه خليج فارس و اروپا صادر مي شود .

جمعيت شهرستان نطنز در سال 1310 ، 68000 نفر بوده و در حال حاضر بيش از 40000 نفر جمعيت دارد که به دليل وجود خشکساليهاي متعدد چند سال اخير باعث مهاجرت بي رويه به شهر هاي بزرگ از جمله تهران شده است . اين معضل با دور انديشي و برنامه ريزي هاي انجام شده در چند سال اخير به محوريت فرمانداري و ايجاد دو شهرک صنعتي در جوار شهر نطنز و دو ناحيه صنعتي در منطقه بادرود و يک منطقه صنعتي در طرقرود باعث جذب سرمايه و ايجاد کارگاههاي صنعتي بزرگ و کوچک نه تنها روند مهاجرت را کند نموده بلکه مهاجرت متوقف گرديده و بعضا تعدادي از مهاجرين به شهرستان برگشته و مشغول فعاليت گرديده اند .

از برجسته ترين امتيازات اين شهرستان آب و هواي لطيف و پاک آن است که نطنز را به صورت مرواريدي سبز و پناهگاهي در برابر بيابانهاي گرم و سوزان کوير درآورده است . اين لطافت در اکثر مناطق آن بلاخص در منطقه کوهستاني که با پوششي از سبزه زاران و چشمه سارها و بيشه ها احاطه شده بيشتر به چشم مي خورد . کوه کرکس که از جمله کوههاي مرکزي ايران است که با ارتفاع 3895 متر در اين شهرستان واقع شده است .

اين گنبد بربلندترين نقطه كوهي به همين نام بنا شده است .
    
در كتاب تاريخ زندگاني شاه عباس اول درباره چگونگي ساخت اين گنبد چنين آمده است: "شاه عباس

اول اغلب تمرينات لشگري خود را در دشتي بين نطنز و اردستان انجام مي داد و شكارگاه هايي نيز در

اين حوالي بود ودر اين شكارها، بازهاي جنگي و شكاري شركت داشتند، در سال 1001 هجري قمري كه

شاه عباس به اردستان و نطنز رفته بود، يكي از بازها كه مورد توجه شاه بود و به "بازلوند" شهرت داشت

در جنگ با عقابي زخمي شد و پس از چندي مرد و موجب ملال خاطر شهريار سرافراز گشت... و در حين

توجه، اشاره عليه براين موجب صادر گشت كه حكومت پناه "نجم الدين محمود بيك" حاكم نطنز در

مقامي مرتفع عمارت عاليه اي جهت دفن "بازلوند" طرح اندازد... و جناب حكومت پناه اطاعت حكم نمود و

برقله كوهي رفيع (در همان مكان كه عقاب، باز را صيد كرده بود) گنبدي عالي طرح افكند و در عرض اندك

زمان به اهتمام او به اتمام رسيد... و اگر كسي ملاحظه آن عالي بنا بنمايد، مي داند كه چه زحمت در

اتمام آن بنا رفته و چه مبلغ زر در آنجا خرج شده... و مصالح آن تمامي از شهر نطنز برقله آن كوه كه يك

فرسنگ است به پشت آدمي برده اند ... " 
    
     
    
بقعه سيدحسن واقف 
    
بقعه سيدحسن واقف از جمله آثاري است كه حدود سال 859 هجري قمري برروي تپه سنگلاخي در

محله "افوشته" نطنز بنا شده و در قلعه اي كه با ديوار خشتي محصور شده است، قرار دارد. بقعه

سيدحسن واقف بنايي هشت ضلعي و داراي گنبدي با كاشيكاري فيروزه اي است .
    
آرامگاه واقف داراي صندوق منبت كاري نفيسي است كه آيت الكرسي و نام دوازده امام باخطي زيبا برآن

نقش بسته است .
    
     
    

مسجد جمعه (جامع) 
    
مسجد جمعه يا مسجد جامع نطنز مجموعه اي از چندين بنا است كه اين بناها در دوران الجايتو خدابنده

و پسرش ابوسعيد بهادرخان به ترتيب زير ساخته شده است :
    
    - مسجد بين سالهاي 704 تا 709 هجري .
    
    - بقعه شيخ عبدالصمد به سال 707 هجري .
    
     - ايوان جلوخان خانقاه در سال 716 و 817 هجري .
    
     - مناره كه تاريخ پايان بناي آن سال 725 هجري نوشته شده است .
    
يكي از مورخان به نام "آندره گدار" درباره بناي مسجد جمعه نطنز كه از نظر سبك معماري در نوع خود كم

نظير است و نشانه هايي از معماري چند دوره را در خود حفظ كرده است، مي نويسد: "مسجد كه نسبتاً

از خرابي محفوظ مانده مركب است از يك شبستان هشت ضلعي گنبددار مشرف برصحني كه چهار ايوان

دارد. اضلاع صحن را دهليزها و نمازخانه هاي مختلف به هم متصل مي سازد. اين مسجد از سمت

شمال و مشرق و جنوب محدود است به كوچه باريكي كه چون به مدخل بزرگ مسجد و مقابل مناره و

درگاه خانقاه مي رسد، وسعت يافته مبدل به ميدان كوچكي مي شود. در سمت غرب ويرانه خانقاه ديده

مي شود، مسجد 3 مدخل دارد، يك مدخل جنوبي و دو مدخل شمالي، مدخل هاي سمت شمال

همسطح حياط هستند، ولي مدخل جنوبي دهليزي است كه با 12 پله بلند به كف راهرو مسجد مي

رسد ... " 
    
از نقاط ديدني مسجد، مكاني در ميان صحن مسجد است كه با چند پله به كانال قنات آبي مي رسد كه

از زيربناي مسجد عبور مي كند .
    
اصل بناي مسجد با آجر و ملات ساخته و با آهك پوشيده شده است .
       

برپهنه چندين كتيبه و سنگ نبشته در گوشه و كنار مسجد، تاريخ تعميرات، بانيان،معماران و استادان

مجرب و مشهوري كه در مرمت و بازسازي اين مسجد فعاليت داشته اند؛ به خوبي عنوان شده است . 
    
     
    
بقعه شيخ عبدالصمد نطنزي 
    
بناي اين بقعه با مسجد جمعه چنان مربوط و متصل است كه به نظر مي رسد مقارن يكديگر يعني در

سال 707 هجري ساخته شده اند. محور اصلي بقعه و محراب آن كه با محور مسجد نزديك به 10 درجه

انحراف دارد و نيز موقعيت راهرو، مقبره و دهليز مسجد دليل ديگري است برآن كه هر دو بنا در يك زمان

ساخته شده اند. گنبد اين بقعه هرمي شكل و هشت ضلعي است. براساس لوحه اي در بقعه شيخ

عبدالصمد، ساخت اين بقعه به اسماعيل بناي اصفهاني نسبت داده شده است .
        

در راهرو مشترك مسجد و مقبره شيخ عبدالصمد سردر مخصوصي براي خانقاه ساخته شده كه كتيبه

آجري آن به خط ثلث برجسته به خوبي قابل خواندن است .
    

برضريح چوبي روي آرامگاه شيخ عبدالصمد نيز كتيبه اي به خط ثلث به چشم مي خورد با اين مضمون

"عمل استاد حسين بن استاد اسماعيل سرشگي النطنزي في تاريخ نه اربع و سنين و الف سنه 1064

كتيبه عبداللطيف." 
    
 و بر لوح سنگي روي قبر شيخ چنين حكاكي شده است :
    
     "هذا الغفور الرحيم الرحمن اللهم صل علي النبي و الولي و الحسن و الحسين و العباد و الباقر و الصادق و الجعفر و الكاظم الموسي و الرضا و التقي و النقي و العسگري و الحجته القائم محمدالمهدي الغازي صاحب الزمان(عج)" 
    
"همت مصروف داشت عصمت پناه صالحه خديجه سلطان بنت شمس طلا در سنه 1045 و اين اثر خير از

او باقي ماند .
      

 گفتني است؛ قسمتي از بالاي محراب آرامگاه شيخ عبدالصمد هم اكنون در موزه ويكتوريا و آلبرت لندن

نگهداري مي شود .
    
قسمت هايي از اين محراب در اواخر قرن گذشته به سرقت رفته بود .
    
    
    
    رباط شاه عباس 
    
 اين رباط در عهد شاه عباس اول توسط ميرابوالمعالي برزرودي يكي از امراي مقرب دربار (وزير حضور و

مجلس نويس شاه) ساخته شده و داراي جلوخان و سردري با كتيبه سنگ شيشه اي به خط ثلث

زيبايي است كه متأسفانه قسمتي از آن تخريب و ربوده شده و آنچه باقي مانده به لحاظ ديواره سازي و

سنگربندي هاي اشرار و راهزنان در مدخل كاروانسرا اكنون به دشواري قابل خواندن است .
    
    
    
    آتشكده 
    
 اين آتشكده بنايي از عهد ساساني است كه در حوالي مسجد جمعه (جامع) و در ميان باغي قرار دارد.

ارتفاع اين بنا از سطح زمين به 2 متر مي رسد .
    

آثار كمي از اين بنا كه شباهت بسيار كاملي به بناهاي دوران ساساني دارد، شامل چهارستون از هفت

ستون اوليه و يك اتاق از چهار اتاق آن بجا مانده و بقيه فروريخته است .
       

دو تاقچه از چهار تاقچه اي كه سطح مربع بنا را به تاق فوقاني گنبد متصل مي كند هنوز باقي است. ابعاد

هر يك از اضلاع خارجي بنا 35 /11 متر بود، و ضلع داخل بنا 7 متر طول درد . دهانه هر تاق 5/69 متر

است .
    

اصل بنا با سنگ لاشه و پوششي از گچ ساخته شده است .
    
    
    
    منطقه باستاني "اريسمان" 

13 كيلومتر دورتر از مركز شهر نطنز و در منطقه اي به نام "اريسمان" كه مركز دهستاني به همين نام

است، آثاري چند هزارساله به دست آمده كه نشان از فعاليت صنعتگران ايران باستان در اين منطقه دارد.

باستانشناسان در كاوش هاي سالهاي اخير در منطقه باستاني اريسمان به كوره هاي ذوب فلزات و

قالب ها و قطعات ذوب فلز برخورده اند .
    
     
    
   شكارگاه عباس آباد
    
 شكارگاه عباس آباد و بنايي كه به اين منظور در محدوده شكارگاه ساخته شده است در محلي به نام

"عباس آباد" و در حاشيه جاده قديم كاشان - نطنز قرار دارد، فاصله اين محل تا شهر نطنز كمتر از 10

كيلومتر است .
    
بناي شكارگاه عباس آباد به دوران شاه عباس بزرگ تعلق دارد و محل تفريح و شكار پادشاهان صفويه

بوده است .
    
اين بنا با خشت و گل ساخته شده و در ميان باغ وسيعي قرار دارد كه سمت غرب آن به ارتفاعات كركس

منتهي مي شود و بخش شرق آن با تپه ماهورهاي كم ارتفاع به مراتع گسترده اي مي پيوندد كه تا

بادرود ادامه دارد .
    
چشم انداز زيبا و آب و هواي مطلوب اين محل را مستعد جذب گردشگر كرده است .
    
به گفته يك مورخ فرانسوي، موقعيت ويژه اين محل، شناخت سازندگان بنا را در انتخاب مناسب ترين

مكان براي شكار و گردشگري مي رساند .
    
    
    
    قلعه وشاق 
    
قلعه وشاق برفراز يكي از ارتفاعات مشرف به روستاي "اوره" قرار دارد و موقعيت آن طوري است كه

دسترسي به بناي اصلي قلعه به سادگي ميسر نيست. براساس شواهد و اسناد موجود، قلعه وشاق و

بناهاي پائين قلعه كه به دره اي موسوم به "روباه" ختم مي شود، در سده هشتم هجري از جمله اماكن

معمور و مسكون بوده است .
    
حمدالله مستوفي درباره اين قلعه نوشته است: وشاق، قلعه اي است در ولايت نطنز و... چون وشاق بر

آنجا حاكم شد به قلعه وشاق معروف گشت .
    
در زماني كه اين قلعه مسكوني بوده همه گونه لوازم زندگي در آنجا فراهم بوده چنان كه تا سه دهه

گذشته آثار و علائم برخي از آنها مانند آسياب بادي باقي مانده بود. راه دسترسي به اين قلعه كه در راس

صخره اي كله قندي بنا شده است مقدور نبوده و ظاهراً با استفاده از طناب يا زنجيرهايي كه به ميخ هاي

ضخيم فولادي متصل بوده و بر سينه كش صخره كوبيده شده بود، به اين قلعه رفت و آمد مي كرده اند .
    
برخي ها نيز مي گويند براي رسيدن به بناي اصلي قلعه راهروي مخفي و تونلي وجود داشته كه به مرور

بسته و گم شده است .
    
    
    
    بقاع متبركه 
    
سرزمين نطنز مدفن بسياري از امامزادگان بزرگواري است كه عمدتاً در پي تعقيب دشمن در حوالي

اين ديار به شهادت رسيده اند و به اين سبب كمتر روستا يا منطقه اي در گوشه و كنار نطنز وجود دارد كه

از بركت وجود بقاع متبركه اين امامزادگان بي بهره باشد .
    

 از سوي ديگر وجود علماي بزرگ شيعه و فقهاي شهير كه نام بسياري از آنان زينت بخش ميراث فرهنگي

نطنز است، موجبات ايجاد دههامسجد تاريخي و تكيه در نقاط مختلف اين سامان شده است .
    
    
    
    بقعه امامزادگان آقاعلي عباس(ع) و شاهزاده محمد(ع) 
    
بقعه و بارگاه امامزادگان آقا علي عباس(ع) و شاهزاده محمد(ع) در بخش بادرود قرار دارد. اين بقعه كه

از نظر وسعت بنا و گنبد بزرگ و منحصربه فرد در نوع خود كم نظير است، چون نگيني در حاشيه كوير

بادرود مي درخشد .
    
بارگاه اين دو بزرگوار در تمام طول سال پذيراي خيل مشتاقاني است كه از گوشه و كنار كشور به ويژه از

شهرستانهاي همجوار براي زيارت و كسب فيض به اين بقعه متبركه مي آيند .
    
براساس تذكره اي معتبر، علاوه برامامزادگان آقاعلي عباس(ع) و شاهزاده محمد(ع)، 10 تن ديگر از

فرزندان خاندان اين بزرگواران در محل اين بقعه دفن هستند .
    
 خوشبختانه با اقدام هاي ارزشمندي كه از سوي افراد نيكوكار و اداره كل اوقاف و امور خيريه استان

اصفهان در زمينه توسعه و تجهيز اين بارگاه به امكانات اقامتي و رفاهي صورت گرفته، تسهيلات لازم براي

اقامت همزمان هزاران زائر در اين محل فراهم شده است .
    
    
    
    امامزادگان گروه آباد 
    
بقعه امامزادگان گروه آباد كه در گويش محلي "امامزاده آقاسلطان گروه آباد" ناميده مي شود در سينه

كش دره اي كه به ارتفاعات "كركس" منتهي مي شود، بنا شده است. محل اين بقعه وسيله يك جاده

آسفالته به شهر نطنز متصل مي شود و به لحاظ قرار گرفتن در منطقه كوهستاني در ايام تابستان از

هواي مطبوع و دلپذيري برخوردار است و به همين علت در چنين ايامي زائران بيشتري دارد، اگرچه در

ساير فصول هم، همه نوع امكاناتي براي اقامت و پذيرايي زائران در اين محل فراهم است .
    
بقعه امامزادگان گروه آباد براساس تذكره اي معتبر محل دفن چهل تن از فرزندان ائمه اطهار است كه

اسامي آنها در زيارتنامه منسوب به اين بزرگواران اعلام شده است و درباره چگونگي اسارت و شهادت و

خاكسپاري آنها در اين محل احاديث و روايات بسياري است كه ذكر آن در اين گزارش نمي گنجد .
    
بقعه امامزادگان گروه آباد در بالاترين نقطه روستاي "اوره" واقع شده است و علاوه براين بارگاه ديگري به

نام "چهار بزرگوار" داخل روستاي "اوره" قرار دارد كه بسيار مورد احترام وتكريم عاشقان اهل بيت عصمت و

طهارت است .
    
همانطور كه قبلاً اشاره شد در مركز شهر و ساير مناطق شهرستان نطنز نيز نظير اينگونه بقاع متبركه

وجود دارند كه بناي قديمي اغلب آنها تخريب و نوسازي شده است .
    
    
    
    مسجد جامع ابيانه 
    
مسجد جامع ابيانه از جمله مساجد تاريخي شهرستان نطنز است كه در روستاي تاريخي ابيانه قرار

دارد .
    
قديمي ترين آثار موجود در اين مسجد منبر چوبي منبتكاري شده است كه تاريخ ساخت آن به سال 466

هجري مي رسد و همزمان با مناره مسجد جامع ميدان كهنه كاشان ساخته شده است .
    
روستاي تاريخي ابيانه در دامنه شمال غرب كوه كركس قرار گرفته و تا جاده قديم كاشان -- نطنز حدود 20

كيلومتر فاصله دارد .
    
اين روستا به لحاظ قرار گرفتن در يك منطقه كوهستاني و دور بودن ازمركز شهر نطنز، از تاخت وتازها ادوار

گذشته مصون مانده و مردم آن نيز با حفظ آداب و رسوم گذشتگان كوشيده اند تا بافت قديمي اين روستا

را به شكلي كه بوده است نگهداري كنند .
    
روستاي ابيانه در حال حاضر يكي از مراكز گردشگري شهرستان نطنز به شمار مي آيد .

معماری بومی ابیانه

در ۴۰ كیلومتری شمال غربی نطنز از استان اصفهان در دامنه کوه کرکس روستایی بس كهن واقع

است به نام ابیانه. این روستا را به اعتبار آثار و بناهای تاریخی پرتنوعش باید از زمرهٔ استثنایی ‏ترین

روستاهای ایران به شمار آورد. شكوه معماری بومی و سرشار از زیبایی این روستا، آن را در شمار نمونه‏

های كم نظیر دیدنی‏های جهان درآورده است. ابیانه نقطه ‏ای خوش منظره و خوش آب و هوا و دارای

موقعیت طبیعی مساعدی است. در دورهٔ صفویه هنگامی كه شاهان صفوی برای ییلاق به نطنز می‏رفتند

بسیاری از نزدیكان آنها و درباریان ترجیح می‏دادند در ابیانه اقامت كنند. شمار خانه ‏های ابیانه در

سرشماری سال ۱۳۶۱ برابر با ۵۰۰ واحد برآورد شده؛ این خانه‏ ها تماماً بر روی دامنه پرشیبی در شمال

رودخانه برزرود بنا شده است به صورتی كه پشت بام مسطح خانه‏ های پایین دست، حیاط خانه‏ های

بالادست را به وجود آورده است و هیچ دیواری هم آنها را محصور نمی‏سازد. در نتیجه، ابیانه در وهلهٔ اول

روستایی چند طبقه به نظر می‏آید كه در بعضی موارد تا چهار طبقهٔ آن را می‏ توان مشاهده كرد. اتاقهای

ابیانه به پنجره‏های چوبی ارس مانند مجهزند و اغلب دارای ایوانها و طارمیهای چوبی پیش آمدهٔ مشرف

بر كوچه ‏های تنگ و تاریك‏اند كه خود به صورت مناظر جالبی درآمده‏اند. نمای خارجی دیوارهای خانه‏ های

ابیانه با خاك سرخی كه معدن آن در مجاورت روستاست پوشیده شده است. از آنجا كه در دامنه ‏های

شیبدار ابیانه فضای كافی برای ساختن خانه‏ های موردنیاز وجود ندارد در این روستا چنین رسم شده

است كه هر خانواده انبار غار مانندی در تپه‏های یك كیلومتری روستا، در كنار جاده و نرسیده به ابیانه ا

یجاد نماید. این غارها كه در دل تپه‏ ها حفر شده‏اند و از بیرون تنها درهای كوتاه و محقر آن نمودار است

برای نگهداری دامها و نیز آذوقهٔ زمستانی و اشیای غیرضروری مورد استفاده قرار می‏گیرد. زندگی مردم ا

بیانه كشاورزی و باغداری و دامداری است كه با روشهای سنتی اداره می‏شود. بیشتر زنان در امور

اقتصادی با مردان همكاری دارند. ابیانه دارای هفت رشته قنات است كه برای آبیاری مزارع و باغات مورد

استفاده قرار می‏گیرد. گندم، جو، سیب‏ زمینی و انواع میوه به خصوص سیب، آلو، گلابی، زردآلو، بادام و

گردو در ابیانه به دست می‏آید. در سالهای اخیر قالی‏بافی در ابیانه رواج پیدا كرده و نزدیك به ۳۰ كارگاه

قالی‏بافی در آنجا دایر شده است. در گذشته گیوه ‏بافی از جمله مشغله‏ های پردرآمد زنهای ابیانه بوده

است كه امروزه تا حدی متروك شده است. مردم ابیانه به سبب كوهستانی بودن منطقه و دور بودن محل

آنها از مراكز پر جمعیت و راههای ارتباطی، قرنها در انزوا زیسته و در نتیجه بسیاری از آداب و رسوم قومی

و سنتی و از جمله زبان و لهجهٔ قدیم خود را حفظ كرده ‏اند. زبان مردم ابیانه فارسی با لهجهٔ خاص ابیانه

‏ای است كه با لهجه‏ های متداول در جاهای دیگر تفاوت اساسی دارد. لباس سنتی آنها، هنوز هم میان آ

نها رواج دارد و در حفظ آن تاكید و تعصب از خود نشان می‏دهند، در مردان شلوار گشاد و درازی از پارچهٔ

سیاه و در زنها پیراهن بلندی از پارچه‏ های گلدار و رنگارنگ است. علاوه بر این، زنهای ابیانه معمولاً

چارقدهای سفیدرنگی بر سر دارند. قدیم‏ترین اثر تاریخی ابیانه آتشكده‏ای است كه مانند دیگر بناهای ده

در سراشیبی قرار گرفته است. آتشكده ابیانه را نمونه ‏ای ازمعابد زردشتی دانسته‏اند كه در جوامع

كوهستانی ساخته می‏شد. مهم‏ترین بنا و اثر تاریخی این روستا یك باب مسجد جامع و قدیم‏ترین اثر

تاریخی این مسجد منبر چوبی منبت‏كاری آن است كه در سال ۴۶۶ هجری قمری ساخته شده است.

مسجد قدیمی دیگر ابیانه مسجد برزله است كه دارای فضای دلبازی است و روی لنگه در شرقی آن

سال ۷۰۱ هـ. ق. نوشته شده است كه مربوط به دورهٔ ایلخانان است.مسجد تاریخی دیگر ابیانه مسجد

حاجتگاه است كه كنار صخره‏ای در كوهستان بنا شده و بر در ورودی شبستان آن تاریخ ۹۵۲هـ. ق.

مشاهده می‏شود. روستای ابیانه دارای دو زیارتگاه است: یكی مرقد شاهزاده عیسی و شاهزاده یحیی

در جنوب روستا كه به گفته اهالی فرزندان امام موسی كاظم بوده‏اند؛ و زیارتگاه دیگر ابیانه قدمگاه نامیده

می‏شود. از جمله جاها و اماكن دیدنی دیگر ابیانه می‏توان از خانه غلام نادرشاه و خانه نایب حسین

كاشی نام برد.

شاعر:نصراله ارشد نطنزی

ذوب آهن در منطقه اریسمان نطنز)در نظر بگیریم، یعنی فقط از آثار و ابنیه بجای مانده ، تاریخ نطنز به

دوران قبل از اسلام باز میگردد . نطنز به لحاظ جغرافیایی یعنی هم از نظر دارا بودن آب و هوای خوب و هم

از نظر قرار داشتن در مرکز ایران از ازمنه قدیم(ساسانیان) شکارگاه و تفرجگاه شاهان بوده که هم در مرکز

حکومتی خود امنیت بیشتری احساس شده هم در مواقع لازم به دیگر نقاط دسترسی داشته ، که ویژه

گیهای این موقعیت موجب شده که در گذشته نطنز محلی برای عبور و تلاقی کاروانها و دادوستد آنها

گردد، وجود چندین کاروانسرا در مرکز امروزی شهر نطنز نشاندهنده این مورد میباشد،مانند کاروانسراهای

"هال وین(هلال بین)، ملاعباس و علی اکبر که در مرکز شهر واقع هستند و ساختمان آنها مربوط به عهد

صفوی میباشد ، اهم آثار تاریخی نطنز که امروز کماکان چه مورد استفاده و چه پابرجا باشد به دورانهای

سلجوقیان و ایلخانیان و تیموریان و صفویان باز میگردد که برای تاریخ هریک سنگ نبشته ها و کتیبه

هایی موجود است. منباب تعریف هزارسال پيش مسجد جامع نطنزساخته شده، يعني۳۶۲ قمري و 315

سال بعد، مسجد فعلي به مسجد قبلي اضافه شد. مسجد اوليه روي خرابه هاي آتشكده ساساني

ساخته گردید. خانقاه و بقعه شيخ عبدالصمد از دیگر ابنیه ای میباشند که در کنار مسجد جامع واقع

است . همچنین بخشی از آتشکده که مربوط به دوره ساسانی میبوده امروزه در جبهه شمالی خانقاه

قرار داشته که ساختمان این آتشکده از چهار طاقی ساسانی و گنبد سنگی تشکیل گردیده که در حال

حاضر چهار پایه و دو دهانه طاق آن باقی است . بطور کلی با ورود به نطنز از سمت جاده قدیمی کاشان-

نطنز ، از همان اولین محله یعنی باغستان و سپس خود قصبه مرکزی نطنز و بعد از آن محله افوشته

(افراشته)و بعد محله های مزیدآباد و سرشک هر کدام دارای ابنیه تاریخی اهم از مسجد ، آرامگاه ،

حسینیه ، عصارخانه می باشند ، دیگر مکانهای قدیمی باغهایی است که به دوران شاه عباسی مربوط

بوده مانند باغ تاج آباد در مسیر طرق رود و باغ عباس آباد در مسیر پل هنجن . گنبدباز واقع در کوهی

مجاور مرکز شهرستان نطنز می باشد که گویند محل دفن باز شکاری شاه عباس بوده که به فرمان وی

ساخته شده ، این بنا بشکل یک بنای هشت ضلعی می باشد که گنبدی بروی آن واقع شده ، که ما امروز میتوانیم از پائین آنرا بصورت بنایی کوچک با دارای چند روزنه مشاهده نمائیم ، این بنا که به گنبد

باز مشهور است ، موجب گردیده کوهی را که برفرازش این بنا واقع شده به کوه گنبدباز معروف گردد.

همچنین قلعه هایی در اقسانقاط نطنز وجود دارد که نشان از وجود دوران نا امنیست یعنی جدا از وجود

خانه ها در روستاها قلعه ای در مجاورت روستا وجود داشته که گویا در مواقع ناامنی جهت زندگی به آن

وارد شده که بعدها اتاقهای این قلعه ها محلی گردید برای ذخیره آذوقه روستائیان که نمونه ای از این قلعه

ها را میتوانید در روستای هنجن در مسیر جاده قدیم کاشان-نطنز مشاهده کرد، البته در دیگر

روستاهایی نیز این قلعه ها بتناسب جمعیت آن وجود داشته ولی متاسفانه در گذشته بعلت استفاده از

تیرچوبی و سنگ آن این قلعه ها تخریب گشته و فقط اسم یا آثاری از چارچوب دیواره ها و یا سردر آنها

باقی مانده مانند قلعه روستای صالح آباد(ننی) در مجاور باغ عباس آباد مسیر "پل هنجن-نطنز" . و اما از

دیگر قلعه ها "قلعه وشاق" است که بعلت واقع شدن در کوهی صعب العبور دسترسی به آن تا حدی غیر

ممکن بوده ، خصوصیات این قلعه بهمانند قلعه های بابک و الموت بوده، بطوریکه از اسم وشاق میتوان

تفسیر کرد این نام در گذشته به اشخاصی که به فقیران و مستمندان کمک میکرده اند اطلاق میگشته

که از دیدگاهی دیگر به این عیاران "یاقی" نیز میگفتند بهرترتیب تاریخ دوران قلعه وشاق مربوط به قبل از

صفوی و تیموریان بوده یعنی شاید مربوط به دوران ناامنی مغولان یا دوران علویگری ایرانیان در عهد

خلافای عباسیان .